Cepli Dosya Nedir?

Cepli dosya dışarıdan bakınca basit bir ürün: kapaklı bir karton, içinde bir cep. Matbaa tarafında ise işin içinde bıçak, pilyaj, selefon ve cep yapıştırma var. Bu yüzden aynı görünen iki dosya arasında hem fiyat hem kalite farkı ciddi olabiliyor. Bu yazıyı üretici gözüyle yazdık; amaç, cepli dosya baskısı siparişi vermeden önce hangi kararları vermeniz gerektiğini ve fiyatı neyin oluşturduğunu netleştirmek.

Cepli Dosya ve Sunum Dosyası Nedir?

Yok. Cepli dosya ve sunum dosyası aynı ürünün iki adı. Bazı müşteriler kurumsal dosya ya da teklif dosyası da diyor. Hepsi şunu anlatıyor: kalın karton üzerine baskı yapılır, özel bıçakla kesilir, kırım hatlarından katlanır ve iç kısmına evrak koymak için bir cep eklenir. Cebe kartvizit yuvası açılırsa teklif dosyanız kartvizitinizle birlikte müşterinin masasında kalır.

Kullanım alanı tahmin ettiğiniz gibi: teklif ve sözleşme sunumu, fuar dağıtımı, hasta ve öğrenci dosyaları, tapu ve sigorta evrakları. Kısacası bir A4 evrak setini toplu ve düzgün teslim etmeniz gereken her yer.

Cepli Dosya Ölçüleri: Standart Ebatlar ve Sırt Payı Hesabı

Standart cepli dosya ölçüsü kapalı halde 22,5×31 cm ile 23×33 cm arasında değişir. Neden A4 değil? Çünkü dosyanın içine A4 (21×29,7 cm) evrak girecek. Kapak evrakla aynı boyda olursa kağıtlar kenardan taşar, köşeleri ezilir. Kapağın her yönden 1-1,5 cm büyük olması bu yüzden.

Açık haldeki bıçak ölçüsü cep dahil 46-48×33 cm civarına çıkar. Tasarım bu açık ölçü üzerine yapılır, kapalı ölçü üzerine değil. En çok karıştırılan nokta budur.

Sırt payına gelince: içine 5-10 sayfa girecek bir dosyada sırt gerekmez, kapak doğrudan katlanır. Kalın bir evrak seti, katalog veya numune taşınacaksa 5 mm ile 1 cm arası sırt bırakılır. Sırt payı bıçakta çözülen bir detay olduğu için siparişte baştan söylenmesi gerekir; sonradan eklenemez.

Kağıt ve Gramaj Seçimi: 350 gr Kuşe mi, Amerikan Bristol mü?

Cepli dosyada iki karton öne çıkar: mat kuşe ve Amerikan bristol. İkisinde de gramaj 300-350 gr bandındadır. 250 gr altına inmeyi önermiyoruz; cep dolunca kapak sarkar, dosya elde yumuşak durur ve kurumsal görüntü kaybolur.

Kuşe kartonun iki yüzü de kaplıdır, çift taraflı baskı alır ve renkler canlı çıkar. Bristolün tek yüzü kuşelenmiştir; arka yüz baskısız kalacaksa daha ekonomik bir tercihtir ve tutuşu biraz daha toktur.

Bir üretici notu: kuşe karton kırım hattında çatlamaya meyillidir. Zemini koyu bir tasarımda bu çatlak beyaz bir çizgi olarak sırıtır. Çözümü selefondur, ki zaten bir sonraki başlığın konusu.

Selefon ve Kapak İşlemleri

Mat ve Parlak Selefon

Selefon çoğu müşterinin sandığı gibi sadece görüntü meselesi değil. Kırım hattındaki çatlamayı örter, kapağa mukavemet katar ve dosyanın el değiştirdikçe kirlenmesini geciktirir. Cepli dosyada selefonu opsiyon değil standart kabul edin.

Mat mı parlak mı? Koyu zeminli tasarımlarda mat selefon parmak izini ve çiziği göstermez, daha kurumsal durur. Parlak selefon renkleri açar; fotoğraf ağırlıklı kapaklarda iyi sonuç verir. Kararsızsanız mat deyin, pişman olma ihtimali daha düşük.

Yaldız, Gofre ve Lokal UV

Kapağı bir adım öne taşımak isteyenler için üç işlem var. Sıcak yaldız (varak) logoyu metalik basar. Gofre kabartma yapar, logo parmakla hissedilir. Lokal UV ise mat selefonlu kapakta seçilen alana parlaklık verir; mat zemin üzerinde parlak logo etkisi güçlüdür.

Üçünün ortak noktası klişe veya kalıp gerektirmesi. Kalıp maliyeti tek seferliktir; ilk siparişte ödenir, tekrar baskılarda aynı kalıp kullanılır. Bu yüzden yaldızlı bir dosyanın ikinci baskısı ilkinden belirgin şekilde ucuza gelir.

Cep Tipleri: Yapıştırma Cep, Kendinden Kilitli Cep, Kartvizit Yuvası

Cep konusu fiyatı ve üretim süresini doğrudan etkiler, çünkü işin el emeği kısmı burası.

Yapıştırma cep ayrı bir parçadır, baskıdan sonra dosyanın içine yapıştırılır. Düşük ve orta adetlerde standart yöntem budur. Kendinden kilitli cep ise bıçak izinde çözülür; cep, dosyanın kendi kartonundan kesilir ve tutkalsız kilitlenir. Yapıştırma işçiliği ortadan kalktığı için yüksek adetli işlerde hem hızlı hem ekonomiktir. 100 adetlik işte fark hissedilmez, 5.000 adette hissedilir.

Kartvizit yuvası cebin üzerine bıçakta açılan iki kesikten ibarettir. Maliyete etkisi yok denecek kadar azdır ama dosyanın işlevini ciddi artırır. İsteyin, çoğu matbaa ek ücret bile almaz.

Cepli Dosya Tasarımında Bıçak İzi Neden Bu Kadar Önemli?

Bıçak izi, dosyanın nereden kesilip nereden katlanacağını gösteren vektörel şablondur. Düz çizgiler kesimi, kesik çizgiler kırımı (pilyajı) gösterir. Cepli dosya tabaka halinde basılır, sonra bu şablona göre hazırlanmış çelik bıçakla kesilir. Tasarım bıçak iziyle milimetrik oturmazsa logo kırım hattına denk gelir ya da cep kapanmaz. Broşürde 2 mm kayma göze batmaz; cepli dosyada ürünü çöpe götürür.

Burada dürüst olalım: müşterilerin en çok tıkandığı nokta bu şablon işi. Baskicimiz.com’da bunu şöyle çözüyoruz: standart cepli dosya bıçaklarımızın şablonunu tasarım aşamasında biz veriyoruz, siz sadece görselinizi bu şablona oturtup gönderiyorsunuz. Illustrator bilmiyorsanız logonuzu ve içerik bilgilerinizi iletmeniz yeterli, yerleşimi grafik ekibimiz yapıyor. Dosyanız baskıya girmeden önce kesim ve kırım hatları tek tek kontrol ediliyor. Standart bıçaklarımızla çalıştığınızda ayrıca bıçak maliyeti de ödemiyorsunuz. Detaylar ve fiyat için cepli dosya sayfamıza bakabilirsiniz: https://baskicimiz.com/cepli-dosya/

Cepli Dosya Fiyatları Neye Göre Değişir?

Fiyatı anlamanın en kısa yolu tabaka hesabı. Cepli dosya açık halde o kadar büyük ki, 70×100 cm’lik bir tabakadan çoğu zaman tek dosya çıkar. Broşürde aynı tabakadan 8-16 iş çıktığını düşünürseniz, cepli dosyanın birim fiyatının neden daha yüksek olduğu netleşir.

Fiyatı oluşturan kalemler sırasıyla: karton cinsi ve gramajı, baskının tek yön mü çift yön mü olduğu, selefon, cep tipi, varsa yaldız-gofre-lokal UV kalıpları ve adet. Adet arttıkça baskı ayarı, bıçak ve kalıp gibi sabit maliyetler birim başına bölünür. 100 adetle 1.000 adet arasındaki birim fiyat farkının sebebi budur; kağıt aynı kağıt, sabit maliyet aynı sabit maliyet.

Adet eşiği için kaba bir pusula: 50-150 adet arası işler dijital baskıda, 250 adet ve üzeri ofset baskıda daha mantıklı çıkar. Ara bantta iki fiyatı da sormaktan çekinmeyin.

Baskıya Dosya Gönderirken Dikkat Edilecekler

Yıllardır aynı hatalarla karşılaşıyoruz, kısa bir liste bırakalım:

• Renk modu CMYK olmalı. RGB gönderilen dosyada ekranda gördüğünüz canlı mavi baskıda mora kayar.
• Çözünürlük 300 dpi. Web’den alınmış 72 dpi logo büyük kapakta pikselleşir.
• Kesim hattından dışarı 3-5 mm taşma payı bırakın, yazıları kırım ve kesim hatlarından en az 5 mm içeride tutun.
• Yazıları convert edin (fontları dışlayın), yoksa sizin bilgisayarınızdaki font bizde farklı fontla açılır.
• Bıçak izini ayrı bir katmanda, baskı görselinin üzerinde tutun; asla görselle birleştirmeyin.

Bu beş maddeyi geçen dosya, baskı öncesi kontrolde nadiren geri döner.

Sık Sorulan Sorular

Cepli dosya minimum kaç adet basılır? Dijital baskıyla 50-100 adet gibi düşük adetler mümkün. Ofset baskıda 250 adet ve üzeri ekonomik olmaya başlar. Tek seferde yıllık ihtiyacı basmak, iki kez düşük adet basmaktan neredeyse her zaman ucuzdur.

Standart cepli dosya ölçüsü nedir? Kapalı halde 22,5×31 veya 23×33 cm. İçine A4 evrak rahat girer. Özel ölçü mümkündür ama yeni bıçak gerektirir.

Cebin içine baskı yapılır mı? Yapılır. Cep dosyanın kendi kartonundan çıkıyorsa tasarım açık bıçak izine göre hazırlanır ve cep yüzeyi de basılır. Yapıştırma cep genelde baskısız beyaz gelir; baskılı istenirse ayrıca belirtilmeli.

Kuşe mi Amerikan bristol mü tercih etmeliyim? Çift taraflı ve fotoğraflı tasarımda kuşe, tek yüz baskılı ve tok tutuşlu bir dosya isteniyorsa bristol. İkisinde de 300 gr altına inmeyin.

Üretim süresi ne kadar? Standart bıçakla çalışılan bir işte onaylı tasarım sonrası 3-5 iş günü. Yaldız, gofre veya özel bıçak varsa kalıp hazırlığı için 2-3 gün daha ekleyin.